Bernard van Orley (1490-1542) (PUPIL OF)

Lot description

The standing Christ Child embracing the Vrigin Mary. First half 16th century. Oil on panel. A beautiful young Mary, with loose hair and a transparent headscarf, delicately holds the Christ Child who is standing on her lap. Both their face with bright blue eyes, and the nuanced folds in the brightly coloured mantles, were painted by a skilled artist who mastered the art of glazing beautifully to create that typical 16th century panel painting transparency. Christ is embracing Mary with his arms raised. She holds the young child with a hand on his back and belly. This exact pose of both saints was linked by Edwin Buijsen of the RKD in The Hague to an artwork attributed to Bernard van Orley that was sold at Christie's a few years ago ( New York, 29.1.20214, lot 153). Other variants, depicting the same composition, are attributed to the studio or a follower of Bernard of Orley (cf. RKDimages no. 9846). Most of these variants show Christ standing on a small cushion, which is not the case in the present painting. Mary's attire is more in related to the oeuvre of Joos van Cleve (c. 1485-1490 -1540/1541), a contemporary of Berard van Orley, who dressed his Virgin Maries in a similar blue dress with fur on the sleeves, a draped red cloak and a transparent voile. An example is the Virgin Mary at the Szépművészeti Múzeum (inv. 4314) in Budapest or in the Kunsthistorisches Museum (inv. 836) in Vienna. The very fine style of painting, also relates the present painting to Van Cleve's artwork. That is why the anonymous painter, presumably originating from Antwerp, can be situated in the circle of Joos van Cleve. Description FR Marie embrassée par l'Enfant debout. Première moitié du 16ème siècle. Huile sur panneau. Une jeune Marie, les cheveux détachés et un voile transparent sur la tête, tient délicatement le petit enfant Jésus. Leur visages aux yeux d'un bleu éclatant et le plissé nuancé des robes témoignent de l'habileté de la main d'un maître du 16ème siècle. En utilisant plusieurs couches de glacis, il a créé une transparence raffinée dans les couleurs typiques des peintures à l'huile sur panneau de cette période. Nous voyons le Christ bébé, embrassant Marie, les bras levés. Elle tient le jeune Enfant d'une main sur son dos et d'une autre sur son ventre. Edwin Buijsen du RKD de La Haye a associé cette pose à une peinture attribuée à Bernard van Orley qui a été mise sur le marché à New York (Christie's, 29.1.20214, lot 153). D'autres variantes de cette composition sont également attribuées à l'atelier ou à un apprenti de Bernard van Orley (cf. RKDimages no 9846). Les autres variantes connues montrent le Christ debout sur un petit coussin, ce qui n'est pas le cas dans ce tableau. La tenue de Marie se rapproche en outre de l'œuvre de Joos van Cleve (vers 1485-1490 -1540/1541), un contemporain de Berard van Orley. Il peint la jeune Marie dans un manteau rouge et une robe bleue avec de la fourrure sur les manches dans une œuvre similaire au Musée des Beaux-Arts (inv. 4314) de Budapest et dans une peinture au Musée d'Histoire de l'Art (inv. 836) de Vienne. En outre, le style de peinture très fin et détaillé de l'œuvre proposée ici aux enchères ressemble beaucoup à celui de Joos van Cleve, ce qui permet de situer le peintre anonyme, vraisemblablement anversois, dans son environnement. Beschrijving NL Maria omhelsd door het staand Christuskind. Eerste helft 16de eeuw. Olie op paneel. Een jonge Maria met losse haren en een transparante voile over het hoofd, houdt het kleine Christuskind delicaat vast. Zowel hun gezicht met heldere blauwe ogen, als de genuanceerde plooival van de gewaden geeft blijk van een geoefende hand van een 16de-eeuwse meester. Door middel van verscheidene glacislagen creëerde deze een verfijnde transparantie in de kleuren die typerend is voor olieverfschilderijen op paneel uit deze periode. We zien Christus als baby, die met zijn armen omhoog Maria omhelst. Zij houdt het jonge kind vast met één hand op zijn rug en één op de buik. Deze houding werd door Edwin Buijsen van het RKD in Den Haag gelinkt aan een schilderij dat werd toegeschreven aan Bernard van Orley en in New York op de markt kwam ( Christie's, 29.1.20214, lot 153). Andere varianten van deze compositie worden eveneens toegeschreven aan het atelier of een leerlingen van Bernard van Orley (cf. RKDimages nr. 9846). Op de andere gekende varianten staat Christus op een klein kussentje, wat in dit schilderij niet het geval is. Maria's kledij leunt daarnaast dichter aan bij het oeuvre van Joos van Cleve (c. 1485–1490 –1540/1541), een tijdgenoot van Berard van Orley. Hij schildert de jonge Maria in een gelijkaardig rode mantel en blauwe jurk met bont op de mouwen in een gelijkaardig werk in het Museum van Schone Kunsten (inv. 4314) in Boedapest en ook in een schilderij in het Kunsthistorisch Museum (inv. 836) in Wenen. De zeer fijne, gedetailleerde schilderstijl van het werk hier aangeboden op veiling, gelijkt daarnaast sterk op die van Joos van Cleve waardoor de anonieme, vermoedelijk Antwerpse schilder ook in diens omgeving kan gesitueerd worden.